Zzp of bv als tandarts: fiscaal en juridisch verschil

Kort samengevat:

• Voor tandartsen is een bv fiscaal voordeliger bij een jaarwinst boven de circa € 90.000 tot € 120.000, terwijl een zzp-structuur goedkoper en eenvoudiger blijft bij lagere winsten. Beroepsaansprakelijkheid blijft persoonlijk, zelfs bij een bv, en elke tandarts moet een verplichte beroepsaansprakelijkheidsverzekering afsluiten. De keuze voor rechtsvorm hangt af van winst, investeringen, samenwerking en pensioenplanning, waarbij een overstap altijd in overleg met een specialist moet gebeuren.

Het verschil tussen zzp en bv voor tandartsen zit in drie concrete punten: persoonlijke aansprakelijkheid, belastingregels en administratieve verplichtingen. Als zzp'er ben je met je privévermogen aansprakelijk voor schulden van je praktijk. Een besloten vennootschap beperkt die aansprakelijkheid in principe tot het bedrijfsvermogen. Toch is die bescherming voor tandartsen minder absoluut dan ze lijkt, want beroepsfouten blijven persoonlijk. De keuze tussen beide rechtsvormen heeft directe gevolgen voor je belastingdruk, je verzekeringen en hoeveel tijd je kwijt bent aan administratie.

Wat zijn de fiscale gevolgen voor tandartsen als zzp versus bv?

De belasting werkt fundamenteel anders bij een eenmanszaak dan bij een bv. Als zzp'er betaal je inkomstenbelasting over je winst. In de hoogste schijf loopt dat op tot 49,5%. Een bv betaalt vennootschapsbelasting, kortweg VPB: 19% over de eerste € 200.000 winst. Dat verschil in tarief is de kern van de fiscale discussie.

Als zzp'er profiteer je van de zelfstandigenaftrek, maar die voordelen slinken snel. De zelfstandigenaftrek daalt in 2026 naar € 1.200. Dat is een forse daling ten opzichte van eerdere jaren, waardoor het fiscale voordeel van de zzp-structuur bij hogere winsten steeds kleiner wordt.

Bij een bv moet je jezelf als directeur-grootaandeelhouder (DGA) een salaris uitkeren. De Belastingdienst stelt een minimaal DGA-salaris van € 56.000 verplicht in 2026. Over dat salaris betaal je gewoon inkomstenbelasting. Winst die je daarna uit de bv haalt als dividend, wordt belast met dividendbelasting. Dat klinkt omslachtig, maar bij hogere winsten is de totale belastingdruk via een bv lager dan via een eenmanszaak.

Het omslagpunt ligt rond de € 90.000 tot € 120.000 winst per jaar. Verdien je minder, dan is een zzp-structuur fiscaal vrijwel altijd gunstiger. Verdien je structureel meer, dan loont het om de rekening serieus te maken.

Pro-tip: Laat een fiscalist de vergelijking maken op basis van jouw werkelijke winst, niet op basis van omzet. Kosten voor materiaal, praktijkruimte en verzekeringen drukken de winst fors, en dat bepaalt aan welke kant van het omslagpunt je zit.

Tandartsen die zowel medische als esthetische behandelingen uitvoeren, krijgen ook te maken met een extra fiscale complicatie. Btw-aangifte vereist een splitsing tussen vrijgestelde medische en belaste esthetische omzet. Die verplichting geldt ongeacht of je als zzp'er of via een bv werkt. Een bv lost dit probleem dus niet op.

Hoe zit het met aansprakelijkheid en verzekeringen voor tandartsen?

Als zzp'er ben je onbeperkt persoonlijk aansprakelijk. Dat betekent dat schuldeisers bij je privévermogen kunnen komen: je huis, je spaargeld, alles. Een bv beperkt die aansprakelijkheid tot het vermogen van de vennootschap. Maar voor tandartsen geldt een belangrijke uitzondering.

Medische beroepsaansprakelijkheid blijft persoonlijk, ook als je via een bv werkt. Een patiënt die schade lijdt door een behandelfout, kan jou als behandelend tandarts persoonlijk aanspreken. De bv-constructie biedt hier geen bescherming. Dat maakt de aansprakelijkheidsdiscussie voor tandartsen wezenlijk anders dan voor ondernemers in andere sectoren.

Wat betekent dit in de praktijk? Beide rechtsvormen vereisen een beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV). Zowel zzp-tandartsen als bv-tandartsen zijn verplicht een BAV af te sluiten. De BAV dekt schade door behandelfouten. Zonder deze verzekering werk je niet alleen onverzekerd, je handelt ook in strijd met de normen van het BIG-register.

Naast de BAV zijn er twee andere verzekeringen die elke tandarts als zelfstandig ondernemer nodig heeft:

• Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): Als je niet meer kunt werken door ziekte of een ongeluk, valt je inkomen weg. Een AOV dekt dat risico. Waarnemende tandartsen die als zzp'er werken, ontvangen 40% tot 45% van de omzet als inkomen en moeten de AOV volledig zelf betalen.
• Algemene aansprakelijkheidsverzekering (AVB): Deze dekt schade aan derden die niet direct voortvloeit uit een behandelfout, zoals een patiënt die struikelt in je wachtkamer.

Pro-tip: Vanaf 2030 gaan zzp'ers verplicht meebetalen aan de nieuwe Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ). De verwachte premie bedraagt circa € 171 per maand. DGA's van een bv zijn hiervan vrijgesteld. Dit kan voor tandartsen met een hogere winst een extra reden zijn om de bv-structuur te overwegen.

Een veelgehoord misverstand is dat een bv je volledig beschermt tegen persoonlijke aansprakelijkheid. Dat klopt niet voor tandartsen. De bv beschermt je privévermogen bij zakelijke schulden, zoals een lening voor praktijkapparatuur. Bij beroepsfouten blijf je als behandelaar altijd persoonlijk in beeld.

Wat kosten oprichting en administratie van een bv voor tandartsen?

Een eenmanszaak inschrijven bij de KvK kost circa € 85. Een bv oprichten vereist een notaris en kost tussen de € 500 en € 1.500 aan notariskosten. Dat is eenmalig, maar het is niet de enige kostenpost.

De jaarlijkse administratieve lasten van een bv zijn structureel hoger. Een bv is verplicht een jaarrekening op te stellen en te deponeren bij de KvK. Daarnaast moet je als DGA een loonadministratie bijhouden voor je eigen salaris. De jaarlijkse boekhoudkosten van een bv liggen tussen de € 1.500 en € 5.000, afhankelijk van de complexiteit van je praktijk. Veel tandartsen onderschatten dit. De extra kosten voor verplichte jaarrekeningen en DGA-loonadministratie lopen makkelijk op tot € 2.500 tot € 4.000 per jaar bovenop de reguliere boekhouding.

Wil je later iets wijzigen in je bv, zoals aandelen overdragen of de statuten aanpassen, dan ben je opnieuw bij de notaris. Notariskosten voor wijzigingen in een bv liggen tussen de € 350 en € 1.000 per akte. Die kosten tellen op, zeker als je praktijk groeit of van structuur verandert.

Als zzp'er is de administratie voor tandartsen eenvoudiger en goedkoper. Je doet btw-aangifte, houdt je inkomsten en uitgaven bij, en dient jaarlijks je inkomstenbelasting in. Dat is behapbaar, zeker met goede boekhoudsoftware of een administratiekantoor.

Wanneer kies je als tandarts voor zzp en wanneer voor een bv?

De keuze tussen zzp en bv hangt af van vier concrete factoren: je winstniveau, je investeringsplannen, je persoonlijke financiële situatie en de fase van je praktijk. Hier zijn de situaties die de keuze bepalen:

1. Je winst ligt structureel onder de € 90.000. Een zzp-structuur is dan fiscaal vrijwel altijd voordeliger. De lagere administratieve lasten en de eenvoud van de eenmanszaak wegen zwaarder dan de beperkte belastingvoordelen van een bv.

2. Je wilt investeren in praktijkapparatuur of uitbreiden. Een bv maakt het makkelijker om winst in de onderneming te laten staan en te herinvesteren zonder direct belasting te betalen. Dat belastinguitstel is een concreet voordeel bij grote investeringen.

3. Je werkt samen met andere tandartsen. Een bv biedt meer mogelijkheden voor samenwerking via aandelenstructuren. Wil je een gezamenlijke praktijk opzetten, dan is een bv juridisch flexibeler dan een eenmanszaak.

4. Je pensioenopbouw is een prioriteit. Als zzp'er bouw je geen pensioen op via een werkgever. Je moet dat zelf regelen, via een lijfrente of een bankspaarproduct. In een bv kun je pensioen opbouwen via de vennootschap, maar de regels daarvoor zijn de afgelopen jaren fors veranderd. Laat je hierover goed adviseren.

5. Je staat aan het begin van je carrière als waarnemer. Startende tandartsen die als waarnemer werken, kiezen vrijwel altijd voor een zzp-structuur. De financiële verplichtingen als zzp-tandarts zijn overzichtelijk en de oprichtingskosten zijn minimaal. Een bv is in deze fase zelden de moeite waard.

Een praktijkvoorbeeld: een tandarts die als waarnemer werkt bij drie praktijken en een jaarwinst heeft van € 70.000, heeft geen baat bij een bv. De extra kosten en complexiteit wegen niet op tegen het fiscale voordeel. Diezelfde tandarts die vijf jaar later een eigen praktijk runt met een winst van € 130.000 en plannen heeft om een tweede behandelkamer te openen, heeft wél een serieuze reden om de bv-structuur te overwegen.

De keuze is ook niet definitief. Overstappen van zzp naar bv is mogelijk, maar heeft fiscale gevolgen. Doe dit altijd in overleg met een fiscalist en een boekhouder die bekend is met de zorgsector.

Belangrijkste inzichten

De keuze tussen zzp en bv voor tandartsen draait primair om winstniveau, aansprakelijkheid en administratieve lasten, waarbij een bv pas fiscaal voordelig wordt boven circa € 90.000 tot € 120.000 jaarwinst.

Wat ik na jaren werken met tandartsen heb geleerd

Tandartsen overschatten structureel de bescherming die een bv biedt. Ze horen "beperkte aansprakelijkheid" en denken dat ze daarmee klaar zijn. Maar als behandelend tandarts ben je altijd persoonlijk aansprakelijk voor wat er in de behandelstoel gebeurt. De bv beschermt je niet tegen een claim van een patiënt. Dat doet alleen een goede BAV.

Wat ik ook keer op keer zie: tandartsen die een bv oprichten puur voor het fiscale voordeel, maar de extra administratieve lasten niet hadden ingecalculeerd. Een bv kost meer tijd en geld om te onderhouden. Als die extra kosten het belastingvoordeel grotendeels opeten, heeft de bv-structuur weinig toegevoegde waarde.

Mijn advies is altijd hetzelfde: begin met de vraag wat je winst nu is en wat je verwacht over drie jaar. Pas daarna heeft een gesprek over rechtsvorm zin. Wie te vroeg een bv opricht, betaalt jarenlang te veel voor een structuur die hij nog niet nodig heeft. Wie te lang wacht, laat belastingvoordeel liggen.

De belastingaangifte in de zorgsector heeft ook specifieke regels die niet iedereen kent, zeker als je zowel medische als esthetische behandelingen uitvoert. Dat is een reden om vroeg in het jaar met een specialist te zitten, niet pas in maart als de aangifte al bijna moet.

— Smartzzp

Smartzzp helpt tandartsen met de juiste administratie

Smartzzp werkt sinds 2014 met zzp'ers en ondernemers in de zorgsector, waaronder tandartsen. Of je nu als zzp'er werkt of overweegt een bv op te richten: Smartzzp zorgt voor een correcte en overzichtelijke administratie, zodat jij je kunt richten op je patiënten. Met vestigingen in Amsterdam en Haarlem en boekhoudsoftware zoals Yuki en Exact Online werkt Smartzzp data-gedreven en persoonlijk.

Hulp nodig bij je inkomstenbelastingaangifte als zzp-tandarts? Of wil je weten wat een bv voor jouw situatie betekent voor de financiële administratie? Smartzzp geeft je helder inzicht in je cijfers en advies dat past bij de fase van je praktijk.

Veelgestelde vragen

Wanneer is een bv fiscaal voordeliger dan zzp voor tandartsen?

Een bv is fiscaal voordeliger bij een jaarwinst van circa € 90.000 tot € 120.000 of meer. Onder dat bedrag is een zzp-structuur vrijwel altijd goedkoper door lagere administratiekosten en de zelfstandigenaftrek.

Beschermt een bv tandartsen tegen aansprakelijkheid bij behandelfouten?

Nee. Medische beroepsaansprakelijkheid blijft persoonlijk, ook bij een bv. Een beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) is verplicht voor elke tandarts, ongeacht de rechtsvorm.

Wat kost het oprichten van een bv als tandarts?

Oprichting van een bv kost tussen de € 500 en € 1.500 aan notariskosten, plus de KvK-inschrijving. Een eenmanszaak inschrijven kost circa € 85 zonder notaris.

Wat verandert er voor zzp-tandartsen met de nieuwe BAZ-regeling?

Vanaf 2030 betalen zzp'ers verplicht circa € 171 per maand voor de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen. DGA's van een bv zijn hiervan vrijgesteld, wat de bv-structuur voor sommige tandartsen aantrekkelijker maakt.

Kan ik later overstappen van zzp naar bv als tandarts?

Ja, overstappen is mogelijk, maar heeft fiscale gevolgen. Laat de overstap altijd begeleiden door een fiscalist die bekend is met de zorgsector om onverwachte belastingaanslagen te voorkomen.

Aanbeveling

• ZZP tandarts financiële verplichtingen: complete gids 2026
• Opstarten als tandarts zzp'er: praktische gids 2026
• Administratie verplichtingen tandarts 2026: complete gids
• Fiscaal advies fysiotherapiepraktijk: gids 2026